Ücretsiz izne ayrılan memurun sendika üyeliği ve aidat ödemesi nasıl olur?

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun 3. Maddesi:

"Kamu görevlisi, bu Kanun kapsamında yer alan kurum ve kuruluşların kadro veya pozisyonlarında istihdam edilenlerden işçi statüsü dışında çalışan kamu görevlilerini ifade eder."

4688 sayılı Kanunun 16. maddesi:

"Çekilme, göreve son verilmesi veya sair nedenlerle kamu görevinden ayrılanların üyelikleri, sendika şubesi, sendika veya konfederasyon organlarındaki görevleri, farklı bir hizmet koluna giren kuruma atananlardan sendika üyesi olanların ise üyelikleri, varsa sendika şubesi ve sendika organlarındaki görevleri sona erer, ancak varsa konfederasyon organlarındaki görevleri devam eder. Emekliye ayrılanların sendika şubesi, sendika veya konfederasyon organlarındaki görevleri seçildikleri dönemin sonuna kadar devam eder.

Üyeliğin devamı ve askıya alınması hallerinde 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 24 üncü maddesinde yer alan hükümler uygulanır."

4688 sayılı Kanunun 25. Maddesi:

"Kamu görevlileri sendikasına, kamu görevlisinin ödeyeceği üyelik ödentileri, 14 üncü madde çerçevesinde doldurulan üyelik başvuru formuna ve sendika tüzüğünde belirtilen aylık ödenti tutarına göre kamu işverenince aylığından kesilerek beş gün içinde sendikaların banka hesaplarına yatırılır ve ödenti listesinin bir örneği ilgili sendikaya gönderilir. Kamu işvereni, sendikaya üye olan ve üyelik ödentisi kesilen kamu görevlilerinin listesini her ayın son haftasında, işyerinde herkesin görebileceği yerde ve kurumsal düzeyde duyurulabilecek diğer araçlarla ilan eder."

4688 sayılı Kanunun 30. Maddesi:

"Bu Kanuna tabi olarak kurumda çalışan kamu görevlilerinin, 15 mayıs tarihi itibarıyla listesi ile üyelerinden aidat kesintisi yapılan sendikaların üyelerini gösterir liste, toplantıya katılanlarca değerlendirilir. Bu değerlendirmeden sonra, toplam kamu görevlisi sayısı ile sendika üyesi kamu görevlilerinin sendikalara göre toplam sayılarını belirten tutanak toplantıya katılan taraflarca imzalanır."

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 81 inci maddesiyle 2821 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmış olup diğer mevzuatta 2821 sayılı Kanuna yapılan atıfların 6356 sayılı Kanuna yapılmış sayılacağı belirtilmiştir.

6356 sayılı Kanunun "Sendika üyeliğinin sona ermesi ve askıya alınması" 19. Maddesi:

"Herhangi bir askeri ödev nedeniyle silah altına alınan üyenin üyelik ilişkisi bu süre içinde askıda kalır."

Mevzuattan sendika üyeliğinin; üyelikten çekilme, üyelikten çıkarılma, kamu görevlisi statüsünden çıkma hallerinde sona erdiği, askeri ödevde ise askıda kaldığı görülmekte. Askerlik ödevi dışındaki 657 sayılı Kanunun 108. maddesindeki aylıksız izinler (doğum gibi) bu hallerden hiçbirine girmiyor.

Ancak aylıksız izindeki memurlar kamu görevinden çıkmış sayılmıyor, bunların kadrolarıyla bağlantıları devam ediyor. Bizce aylıksız izindeki memurların sendika üyeliklerinin sona erdiği söylenemez. Muvazzaf askerlik yapmakta olan memurların üyelikleri ise askıdadır.

Kamu görevlileri sendikaları üyelerinin aidatları kurumlarca aylıklardan kesilerek sendikaların banka hesaplarına yatırılıyor. Ama aylıksız izindeki memurlara kurumlarınca herhangi bir ödeme yapılmadığından bu dönemde aidat ödemesi bizce mümkün gözükmüyor. DPB de görüşünde aylıksız izindekilerden kesinti yapılamayacağını ve bu kişilerin sendika üye sayıları arasında gösterilemeyeceğini belirtiyor.