Öğretmenin özel ders vermesi yasal mıdır?

657 sayılı Kanunun 28'inci maddesinde; "Memurlar Türk Ticaret Kanununa göre (Tacir) veya (Esnaf) sayılmalarını gerektirecek bir faaliyette bulunamaz, ticaret ve sanayi müesseselerinde görev alamaz, ticari mümessil veya ticari vekil veya kollektif şirketlerde ortak veya komandit şirkette komandite ortak olamazlar. (Görevli oldukları kurumların iştiraklerinde kurumlarını temsilen alacakları görevler hariç). Memurların üyesi oldukları yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri ile kanunla kurulmuş yardım sandıklarının yönetim ve denetim kurulları üyelikleri görevleri ve özel kanunlarda belirtilen görevler bu yasaklamanın dışındadır.
Eşleri, reşit olmayan veya mahcur olan çocukları, yasaklanan faaliyetlerde bulunan memurlar bu durumu 15 gün içinde bağlı oldukları kuruma bildirmekle yükümlüdürler." hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm çerçevesinde, memurun evinde ders vermesinin tacir veya esnaf sayılmasını gerektirecek bir faaliyet olup olmadığı öncelikle Gelir Vergisi Kanunu çerçevesinde belirlenmesi gereken bir durumdur. Öncelikle şunu da belirtmek gerekir ki bu faaliyet bir serbest meslek faaliyetidir. Ancak, evinde ders veren bir öğretmenin serbest meslek icra ettiği için vergiye tabi tutulması oldukça zordur. Ama imkansız değildir. Bu durumu tespit edecek olan ise Maliye teşkilatıdır.

Özellikle evde ders veren çok kaliteli öğretmenlerin yüksek meblağlar elde ettikleri bilinmektedir.

Şayet bu durum tespit olunursa vergisel açıdan gerekli cezai işlemler yapılacaktır.

Diğer yandan, 657 sayılı Kanunun 125/D-h bendinde; Ticaret yapmak veya Devlet memurlarına yasaklanan diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunmanın kademe ilerlemesini durdurma cezası ile tecziye edileceği hüküm altına alınmıştır.

Ayrıca, 625 sayılı Özel Öğretim Kanununun değişik 21'inci maddesinin 6'ncı fıkrasında, ihtiyaç halinde resmi öğretim kuruluşlarında görevli öğretim elemanlarına asıl görevlerini aksatmamak kaydıyla, aylığı karşılığı okutmakla yükümlü bulunduğu haftalık ders saati sayısının yarısı kadar ilgili Bakanlıkların izni ile ücretli ders verilebileceği, öğretmenin toplam ders saati sayısının haftada 30 saati geçemeyeceği, öğretmenlik yapma nitelik ve şartlarını taşıyan diğer Devlet memurlarına da, haftada sekiz saati geçmemek üzere ek ders görevi verilebileceği hükme bağlanmış bulunmaktadır. Ancak, bu durum özel öğretim kurumları için geçerlidir.

Bu açıklamalar çerçevesinde durumun değerlendirilmesi uygun olacaktır.